مقایسه کافئین انواع قهوه
اگر شما هم جزو کسانی هستید که روزتان را با یک فنجان قهوه شروع میکنید، احتمالاً این سوال برایتان پیش آمده که کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟ آیا اسپرسو انرژی بیشتری میدهد یا قهوه ترک؟ مقایسه کافئین انواع قهوه نه تنها برای علاقهمندان قهوه جذاب است، بلکه برای افرادی که به میزان مصرف کافئین خود توجه دارند (مانند ورزشکاران یا افرادی با مشکلات خواب) نیز اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله به بررسی دقیق و علمی مقایسه کافئین انواع قهوه میپردازیم و نکاتی کاربردی برای انتخاب قهوه متناسب با نیاز شما ارائه میدهیم. همچنین در ادامه همه چیز در مورد کافئین قهوه و مقایسه کافئین قهوه روبوستا و عربیکا را بررسی میکنیم.
کافئین چیست و چرا اهمیت دارد؟
کافئین یک ماده محرک طبیعی است که عمدتاً در دانههای قهوه، برگهای چای و دانههای کاکائو یافت میشود. این ماده باعث افزایش تمرکز، هوشیاری و سطح انرژی میشود. البته مصرف بیش از حد آن نیز میتواند باعث بیخوابی، اضطراب و تپش قلب شود. به همین دلیل دانستن همه چیز در مورد کافئین قهوه اهمیت زیادی دارد.
همه چیزدر مورد کافئین قهوه
وقتی صحبت از انرژیبخشی قهوه میشود، اولین چیزی که به ذهن میرسد کافئین است. اما واقعا چه عواملی مشخص میکنند یک فنجان قهوه کافئین بیشتری دارد یا کمتر؟ در این بخش همه چیز در مورد کافئین قهوه را از زاویه ۵ عامل اصلی بررسی میکنیم. عواملی که دانستن آن به درک بهتر مقایسه کافئین انواع قهوه و مخصوصاً مقایسهی کافئین قهوه روبوستا و عربیکا کمک زیادی میکند.
۱. نوع دانه قهوه (عربیکا یا روبوستا)
مهمترین عامل تعیینکننده کافئین، نوع دانه قهوه است. دانههای روبوستا بهطور طبیعی حدود ۱.۵ تا ۲ برابر عربیکا کافئین دارند. به همین دلیل در بحث مقایسهی کافئین قهوه روبوستا و عربیکا، روبوستا همیشه رتبه اول را دارد. عربیکا طعمی ملایمتر و اسیدیته بالاتری دارد، اما اگر دنبال انرژی بیشتر هستید، روبوستا انتخاب قویتری است.
2. روش دمآوری قهوه
روش دمآوری یکی از تأثیرگذارترین عوامل در مقایسهی کافئین قهوه روبوستا و عربیکا و بهطور کلی میزان کافئین نهایی است. هرچه تماس آب با قهوه بیشتر و طولانیتر باشد، کافئین بیشتری استخراج میشود.
- فرنچ پرس: زمان دمآوری طولانی یعنی ۴ تا ۵ دقیقه است و قهوه کاملا در آب غوطهور است. به همین دلیل کافئین بالایی دارد.
- قهوه دمی (Pour Over / V60): استخراج کنترلشدهای دارد. اگر زمان عصارهگیری طولانی شود، کافئین بیشتری وارد فنجان میشود.
- اسپرسو: با اینکه طعم قویتری دارد، اما به دلیل زمان کوتاه دمآوری، در هر شات کافئین کمتری نسبت به قهوه دمی دارد.
- موکاپات: کافئین آن بین اسپرسو و قهوه دمی قرار میگیرد و به حجم مصرفی بستگی زیادی دارد.
- کلد برو: به دلیل دمآوری سرد و طولانی (۱۲ تا ۲۴ ساعت)، یکی از پرکافئینترین روشها است.
نتیجه مهم: روش دمآوری گاهی از نوع دانه هم مهمتر است و نقش کلیدی در همه چیز در مورد کافئین قهوه دارد.
3. رنگ رُست قهوه (لایت، مدیوم یا دارک)
برخلاف تصور همه، رُست تیره همیشه کافئین بیشتری ندارد. در واقع هرچه قهوه لایترُستتر باشد، کافئین آن کمی بیشتر حفظ میشود. در مقایسه کافئین انواع قهوه معمولاً قهوههای لایت و مدیوم نسبت به دارک، از نظر کافئین قویتر هستند، مخصوصاً وقتی وزن قهوه ملاک اندازهگیری باشد.
۴. نسبت آب به قهوه
هرچه قهوه بیشتری نسبت به آب استفاده شود، نوشیدنی نهایی کافئین بالاتری خواهد داشت. مثلا قهوهای با نسبت ۱:۱۰ کافئین بیشتری نسبت به ۱:۱۸ دارد. این عامل ساده اما مهم، بسیار نادیده گرفته میشود، در حالی که در مقایسه کافئین انواع قهوه نقش تعیینکنندهای دارد.
۵. مدت زمان دمآوری
زمان دمآوری مستقیماً روی میزان استخراج کافئین اثر میگذارد. هرچه قهوه زمان بیشتری با آب در تماس باشد، کافئین بیشتری آزاد میشود. به همین دلیل روشهایی مثل فرنچپرس و کلدبرو کافئین بالاتری نسبت به اسپرسو دارند، حتی اگر نوع دانه یکسان باشد.
مقایسه کافئین قهوه روبوستا و عربیکا
روبوستا تقریبا ۱.۵ تا ۲ برابر عربیکا کافئین دارد. به طور میانگین، عربیکا حدود ۱ تا ۱.۵ درصد کافئین دارد، در حالی که روبوستا بین ۲ تا ۲.۷ درصد کافئین را در خود جای داده است.
دلیل این تفاوت، ساختار ژنتیکی دانهها است. روبوستا برای مقاومت بیشتر در برابر آفات، بهطور طبیعی کافئین بیشتری تولید میکند. چون کافئین برای گیاه نقش یک ماده دفاعی را دارد.
از نظر طعمی هم این تفاوت بیتأثیر نیست. کافئین بیشتر معمولاً به معنای تلخی بالاتر است. به همین دلیل قهوههای روبوستا طعمی قویتر، تلختر و سنگینتر دارند، در حالی که عربیکا لطیفتر، اسیدیتهدارتر و خوشعطرتر است.
کدام نوع قهوه برای شما مناسبتر است؟
در مقایسه کافئین انواع قهوه باید سبک زندگی و هدف نوشیدن قهوه را هم در نظر گرفت. اگر صبحها سخت از خواب بیدار میشوید، کار فیزیکی یا شیفتهای طولانی دارید یا دنبال انرژی فوری هستید، روبوستا میتواند انتخاب خوبی باشد.
اما اگر برایتان سوال پیش آمده چرا قهوه باعث تپش قلب میشه و اینکه قهوه را برای لذت طعم، نوشیدن روزانه و بدون تپش قلب یا اضطراب میخواهید، عربیکا گزینه منطقیتری است. بسیاری از برندهای معتبر ماننده جابلسا هم از میکس عربیکا و روبوستا استفاده میکنند تا تعادلی بین طعم و میزان کافئین ایجاد شود، یعنی هم انرژیبخش و هم خوش طعم باشد.
قهوه اسپرسو: فشرده اما قوی
یکی از پرطرفدارترین روشهای تهیه قهوه، اسپرسو است. این قهوه با فشار زیاد و در مدت زمان کوتاه تهیه میشود. مقدار کافئین در یک شات (حدود ۳۰ میلیلیتر) اسپرسو، تقریباً ۶۰ تا ۸۰ میلیگرم است. هرچند حجم اسپرسو کم است، اما بهدلیل غلظت بالا، میزان کافئین در آن بسیار زیاد به نظر میرسد.
از نظر مقایسه کافئین انواع قهوه، اگر مصرف روزانهتان به چند شات اسپرسو برسد، درواقع مقدار زیادی کافئین دریافت میکنید.
قهوه فرانسه یا فیلتری: ملایم و مداوم
قهوه فرانسه که با فیلتر و آب جوش تهیه میشود، یکی از ملایمترین انواع قهوه از نظر طعم و اثر است. اما نکته جالب اینجاست که یک لیوان قهوه فرانسه (حدود ۲۵۰ میلیلیتر) بین ۹۰ تا ۱۲۰ میلیگرم کافئین دارد.
قهوه فرانسه به دلیل حجم زیادتر، کافئین بیشتری نسبت به اسپرسوی تکی دارد، اما بهدلیل رقیقتر بودن، تأثیرش ملایمتر است.
قهوه دمی (Pour Over): استخراج آرام، کافئین متعادل
قهوه دمی یا «پور اور» یکی از روشهای محبوب تهیه قهوه در بین قهوهدوستان حرفهای است. در این روش، آب جوش بهصورت دستی و کنترلشده روی پودر قهوه ریخته میشود تا عصارهگیری دقیقتری انجام شود.
از نظر مقایسه کافئین انواع قهوه، قهوه دمی معمولاً در هر فنجان (حدود ۲۴۰ میلیلیتر) بین ۹۰ تا ۱۴۰ میلیگرم کافئین دارد. این مقدار به عوامل مختلفی بستگی دارد.
قهوه دمی به دلیل زمان دمآوری نسبتاً طولانی و عصارهگیری ملایم، تعادل خوبی بین طعم و کافئین ایجاد میکند و برای کسانی که میخواهند هم از طعم لذت ببرند و هم انرژی بگیرند، گزینهای ایدهآل است.
علاوه بر اینکه مقایسه کافئین به ما کمک میکند انتخاب درستی داشته باشیم، دانستن این نکته هم مهم است که کافئین پس از مصرف، چند ساعت در بدن باقی میماند.
بهطور متوسط، کافئین حدود ۴ تا ۶ ساعت در بدن فعال میماند، اما این عدد بسته به سن، وزن، متابولیسم و حتی نوع قهوه مصرفی میتواند تغییر کند.
اگر دوست داری دقیقتر بدانی که ماندگاری کافئین قهوه چقدر است و تا چند ساعت بعد از نوشیدن آن اثرش باقی میماند، پیشنهاد میکنم مقاله کامل ما با عنوان [ماندگاری کافئین در بدن] را هم بخوانی.
قهوه ترک: سنتی اما قوی
قهوه ترک یکی از محبوبترین سبکهای تهیه قهوه در ایران و خاورمیانه است. این قهوه غلیظ، با جوشاندن قهوه آسیابریز در آب تهیه میشود. مقدار کافئین آن بین ۶۵ تا ۹۵ میلیگرم در هر فنجان است.
در بحث مقایسه کافئین انواع قهوه، قهوه ترک جایگاه میانهای دارد: نه مثل اسپرسو غلیظ و کوتاه است، نه مثل فرانسه رقیق و طولانی.
قهوه فوری: سریع ولی چقدر کافئین دارد؟
قهوه فوری یا نسکافه انتخاب محبوب افرادی است که وقت کافی برای دمآوری ندارند. اما مقدار کافئین آن چقدر است؟ در هر فنجان قهوه فوری معمولاً ۳۰ تا ۹۰ میلیگرم کافئین وجود دارد.
نکته مهم در مقایسه کافئین انواع قهوه این است که قهوه فوری معمولاً از ترکیب دانههای قهوه روبوستا و عربیکا تهیه میشود، و به همین دلیل ممکن است کافئین آن متغیر باشد.
کلد برو (Cold Brew): قدرت خنک اما غلیظ
کلد برو یا قهوه سرددم یکی از خاصترین و پرکافئینترین روشهای تهیه قهوه است. در این روش، پودر قهوه بهمدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت در آب سرد خیسانده میشود تا عصارهگیری انجام شود.
نتیجه نهایی یک قهوه بسیار ملایم در طعم، اما بسیار قوی در کافئین است. چرا که زمان طولانی عصارهگیری باعث آزاد شدن مقادیر زیادی کافئین میشود. در یک لیوان کلد برو (۲۵۰ میلیلیتر)، ممکن است بین ۱۵۰ تا ۲۲۰ میلیگرم کافئین وجود داشته باشد!
در مقایسه کافئین انواع قهوه، کلد برو بدون شک جزو گزینههای پرکافئین و سنگین است. به همین دلیل افرادی که به کافئین حساس هستند، باید در مصرف آن احتیاط کنند. البته میتوان کلد برو را با آب یا شیر رقیق کرد تا میزان کافئین مصرفی کمتر شود.
کافئین قهوه روبوستا
اگر بخواهیم از پایه شروع کنیم، باید بدانیم که دو نوع اصلی دانه قهوه، عربیکا و روبوستا هستند. عربیکا طعمی ملایمتر دارد و معمولاً ۰٫۸ تا ۱٫۴ درصد کافئین دارد.
در مقابل، قهوه روبوستا حدود ۲ تا ۲٫۷ درصد کافئین دارد که تقریباً دو برابر عربیکا است.
پس اگر به دنبال انرژی بیشتر هستید، باید بدانید کافئین قهوه روبوستا از بقیه دان ه ای قهوه بیشتر است. در جدول زیر تمام قهوه ها را مطابق میزان کافئین آن بررسی کرده و برای شما عزیزان قرار دادیم.
مقدار کافئین قهوه ها
| نوع قهوه | مقدار کافئین تقریبی (در هر فنجان) |
|---|---|
| اسپرسو | ۶۰ تا ۸۰ میلیگرم |
| فرانسه | ۹۰ تا ۱۲۰ میلیگرم |
| ترک | ۶۵ تا ۹۵ میلیگرم |
| فوری | ۳۰ تا ۹۰ میلیگرم |
| دمی (Pour Over) | ۹۰ تا ۱۴۰ میلیگرم |
| کلد برو | ۱۵۰ تا ۲۲۰ میلیگرم |
سوالات متداول
1. چگونه بفهمیم یک فنجان قهوه چقدر کافئین دارد؟ مقدار کافئین به نوع دانه، روش دمآوری، نسبت آب به قهوه و رست بستگی دارد. در همه چیز در مورد کافئین قهوه میبینیم که حتی اندازه فنجان هم تاثیرگذار است. برای مثال، یک اسپرسو کوچک با روبوستا کافئین بیشتری نسبت به یک فنجان بزرگ عربیکا دارد.
۲. برای انرژی بیشتر، کدام نوع قهوه بهتر است؟ اگر میخواهید انرژی سریع و قوی بگیرید، مقایسه کافئین قهوه روبوستا و عربیکا نشان میدهد روبوستا گزینه بهتری است چون تقریباً دو برابر عربیکا کافئین دارد. برای طعم ملایمتر و عطر بیشتر، عربیکا مناسبتر است.
۳. روش دمآوری چه تاثیری روی کافئین دارد؟ زمان و نوع دمآوری تعیینکننده اصلی است. قهوه کمکس یا فرانسه با زمان طولانی دمآوری، کافئین بیشتری استخراج میکند، در حالی که اسپرسو سریع دم میشود اما غلظت فنجان معمولاً کمتر است. این نکته در مقایسه کافئین انواع قهوه اهمیت زیادی دارد.
۴. آیا رست تیره باعث کاهش کافئین میشود؟ بله، رست تیره تلخی و طعم قوی میدهد اما کافئین کمتری نسبت به رست روشن دارد. بنابراین اگر دنبال بیشترین کافئین هستید، رست روشن یا متوسط انتخاب بهتری است.
5. چگونه قهوه مناسب با نیاز کافئین خود انتخاب کنیم؟ ابتدا مشخص کنید دنبال انرژی سریع هستید یا طعم ملایم. سپس نوع دانه (روبستا یا عربیکا)، رست، روش دمآوری و نسبت آب به قهوه را متناسب با نیازتان انتخاب کنید. این راهکارها در همه چیز در مورد کافئین قهوه توضیح داده شدهاند و به شما کمک میکنند بهترین انتخاب را داشته باشید.
جمعبندی: قهوهای انتخاب کن که بهت انرژی بده، نه بیخوابی
اگر بخواهیم مقایسه کافئین انواع قهوه را ساده بگوییم، میزان کافئین فقط به نوع دانه محدود نمیشود؛ بلکه نوع دانه، روش دمآوری، نسبت آب به قهوه، مدت زمان دمآوری و رنگ رُست همگی نقش مهمی دارند.
در مقایسهی کافئین قهوه روبوستا و عربیکا، روبوستا کافئین بیشتری دارد اما عربیکا طعمی ملایمتر و متعادلتر ارائه میدهد. دانستن این نکات، بخش مهمی از همه چیز در مورد کافئین قهوه است و کمک میکند قهوهای متناسب با سبک زندگی و نیاز بدنتان انتخاب کنید.☕

همه چیز در مورد کافئین قهوه به خوبی گفته شده بود👏